Zmiana zasad ogłoszenia upadłości konsumenckiej

W dniu 24 marca br. wchodzi w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1802). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie liberalizacji zasad postępowania dotyczącego upadłości konsumenckiej, co w konsekwencji może mieć wpływ na osłabienie możliwości windykacyjnych banków w postępowaniu upadłościowym.

Przede wszystkim, o ogłoszeniu upadłości będzie decydować stan niewypłacalności, zawinienie dłużnika nie będzie badane przez sąd na etapie ogłaszania upadłości, będzie natomiast brane pod uwagę dopiero przy ustalaniu planu spłaty na wniosek upadłego i skutkować może wydłużeniem okresu spłaty wierzycieli do 7 lat (w miejsce maksymalnie 3 lat spłaty dla rzetelnego dłużnika). 

Ponadto, do kluczowych zmian w zakresie dotyczącej upadłości konsumenckiej wprowadzonej przez ww. ustawę należą m.in.:  

• zrównanie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą z sytuacją konsumenta (m.in. poprzez przyznanie prawa do zachowania części środków ze sprzedaży w postępowaniu upadłościowym mieszkania lub domu jednorodzinnego oraz ułatwienia w oddłużeniu osób, które zakończyły prowadzenie działalności gospodarczej, niezależnie od czasu, który upłynął od zakończenia tej działalności);
• wprowadzenie możliwości ogłoszenia upadłości osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej w uproszczonej procedurze bez wyznaczania sędziego – komisarza;
• możliwość zawierania przez dłużników układów z wierzycielami pod kierunkiem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego (z ograniczonym do minimum udziałem sądu);
• usprawnienie procedury przygotowanej likwidacji (szybka sprzedaż całego podlegającego egzekucji majątku);
• wprowadzenie rozwiązań umożliwiających obronę byłego małżonka albo małżonka upadłego przed objęciem masą upadłości majątku, który w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przestał być majątkiem wspólnym w wyniku rozwodu, separacji lub ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.

Wprowadzone rozwiązania istotnie upraszczają procedurę ogłaszania upadłości konsumenckiej zwiększając jednocześnie dostępność przedmiotowej instytucji. W konsekwencji mogą wpłynąć na zwiększenie liczby upadłości osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz konsumentów, jak również zmienić profil osób występujących o ogłoszenie upadłości. 

Skala korzystania z tej instytucji może się istotnie zwiększyć z powodu aktualnej sytuacji spowodowanej pandemią koronawirusa. Dla sektora bankowego jest to kolejna zmiana zmniejszająca możliwości windykacyjne.