Rozwiązania prawne i podatkowe w ramach tzw. tarczy antykryzysowej

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw w dniu 31 marca 2020 r. została uchwalona przez Sejm i podpisana przez Prezydenta RP. Poniżej przedstawiamy jej główne założenia w zakresie dostępnych rozwiązań pomocowych oraz istotnych zmian w prawie. Materiał opracowany przez PKF Consult.

• Dofinansowanie z FGŚP

Jednym z przyznanych przez ustawę rozwiązań pomocowych dla przedsiębiorców jest dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Świadczenia przysługują przedsiębiorcom, którzy doświadczyli określonego w ustawie spadku obrotów, przez okres wprowadzonego przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy. 

Dofinansowanie może wynosić odpowiednio - w przypadku przestoju ekonomicznego, 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w przypadku obniżonego wymiaru czasu pracy – połowę wynagrodzenia pracownika, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS. 

Pracodawca będzie mógł otrzymać dodatkowo środki na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników objętych dofinansowaniem.

Dofinansowanie z FGŚP przyznawane jest na wniosek. Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy powinny być ustalone w porozumieniu pracodawcy i pracowników, które podlega zgłoszeniu właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

• Dofinansowanie od starosty 

Kolejnym możliwym źródłem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami epidemii jest umowa ze starostą. Na jej podstawie starosta może przyznać dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości – zależnie od poziomu spadku obrotów – do 50%, 70% lub do 90% minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do każdego pracownika.

Środki od starosty mogą być przyznane przedsiębiorcom mającym status mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy.   

Ustawa przewiduje także dofinansowanie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorców niezatrudniających pracowników – również w drodze umowy zawartej ze starostą. 

Wnioski o dofinansowanie przedsiębiorcy będą mogli składać w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez właściwego dyrektora powiatowego urzędu pracy.

• Świadczenie postojowe 

W ustawie znajduje się również podstawa do otrzymania tzw. świadczenia postojowego. Świadczenie może być przyznane osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą lub wykonującym określone umowy cywilnoprawne, gdy w następstwie epidemii doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którym została zawarta umowa cywilnoprawna.

Świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ustalenie prawa do świadczenia następuje na podstawie wniosku do ZUS, który w przypadku osób wykonujących umowy cywilnoprawne składany jest za pośrednictwem zleceniodawcy lub zamawiającego.

• Zmiany w Kodeksie spółek handlowych

Ustawa przewiduje istotne zmiany Kodeksu spółek handlowych, dające możliwość odbywania posiedzeń zarządu, rady nadzorczej i zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia zdalnie, tj. za pomocą środków komunikacji elektronicznej – bez konieczności uprzedniej zmiany umowy spółki lub statutu. 

Co istotne, przeprowadzenie zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość wymaga przyjęcia regulaminu określającego szczegółowe zasady udziału w zgromadzeniu w tej formie. 

• Pożyczki dla mikroprzedsiębiorców 

W celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może udzielić mikroprzedsiębiorcy jednorazowej pożyczki w wysokości do 5 tys. zł na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Pożyczka przyznawana jest na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Warunkiem udzielenia pożyczki jest prowadzenie działalności gospodarczej przed dniem 1 marca 2020 r.

Wniosek o pożyczkę mikroprzedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, po ogłoszeniu naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy.

• Zwolnienie ze składek ZUS

Płatnicy składek, którzy na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych oraz płatnicy prowadzący pozarolniczą działalność, opłacający składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, zwolnieni są na mocy ustawy z obowiązku opłacania nieuiszczonych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i innych należności publicznoprawnych wpłacanych do ZUS.  

Zwolnienie udzielane jest na wniosek przekazywany przez płatnika składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. i dotyczyć może  składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. 

Przychody z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

• Poręczenia i gwarancje BGK

Na mocy ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego może udzielać, we własnym imieniu i na własny rachunek, poręczeń i gwarancji spłaty kredytów zaciągniętych przez przedsiębiorców, z wyłączeniem mikro- i małych przedsiębiorców. 

Poręczenie lub gwarancja udzielane są z przeznaczeniem na zapewnienie płynności finansowej i obejmują nie więcej niż 80% pozostałej do spłaty kwoty kredytu, który został objęty poręczeniem lub gwarancją. 

• Rozliczenie straty

Przedsiębiorcy uzyskali możliwość jednorazowego odliczenia straty, nie więcej jednak niż 5 mln zł.

W podatku CIT powyższe ma zastosowanie do podatników, którzy:

1) ponieśli stratę w roku podatkowym, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2020 r. a zakończy się po dniu 31 grudnia 2019 r., lub rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2019 r. a przed dniem 1 stycznia 2021 r. oraz

2) uzyskali w roku podatkowym, o którym mowa w pkt 1, przychody niższe o co najmniej 50% od przychodów uzyskanych w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym pierwszy rok podatkowy, o którym mowa w pkt 1.

W podatku PIT powyższe ma zastosowanie do podatników, którzy:

1) ponieśli w 2020 r. stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz 

2) uzyskali w 2020 r. łączne przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej niższe o co najmniej 50% od łącznych przychodów uzyskanych w 2019 r. z tej działalności.

• Odliczenie darowizny na walkę z COVID-19

Zarówno podatnicy CIT, jak i PIT, mają możliwość odliczenia darowizny przekazane na rzecz na podmiotów leczniczych,  Agencji Rezerw Materiałowych oraz Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno-Epidemicznych, na cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19. W zależności od momentu przekazania darowizny może to być nawet kwota odpowiadająca 200% wartości darowizny.

• Płatność podatku od budynków

Przedłużony został termin zapłaty podatku od budynków za okres marzec – maj do 20 lipca 2020 r. Dotyczy to podatników PIT i CIT, którzy ponieśli negatywne skutki ekonomiczne  z powodu COVID-19.

• Podstawa obliczania zaliczek

Podatnicy PIT i CIT, którzy nie uregulowali swoich zobowiązań handlowych, uprzednio wykazanego jako koszt uzyskania przychodu, zostali zwolnieni z obowiązku zwiększania o wartość tego zobowiązania dochodu stanowiącego podstawę wyliczenia zaliczki na podatek.  Dotyczy to podatników, którzy ponieśli negatywne skutki ekonomiczne COVID-19 oraz w danym okresie rozliczeniowym uzyskali przychody niższe o co najmniej 50% w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku podatkowego.

• Rezygnacja z uproszczonych zaliczek

Podatnicy PIT i CIT, będący małymi podatnikami, którzy wybrali uproszczoną formę rozliczania zaliczek, mogą zrezygnować z takiej formy rozliczania zaliczek. Tak jak w innych przypadkach, warunkiem skorzystania z tej możliwości jest poniesienie negatywnych skutków COVID-19.

• Jednorazowe odpisy amortyzacyjne

Podatnicy PIT, jak i CIT, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, które zostały nabyte w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.

• Złożenie zeznania i płatność podatku przez podatników PIT

Podatnicy, którzy złożą zeznanie roczne i zapłacą podatek po terminie (30 kwietnia br.), nie będą podlegać z tego tytułu sankcji. Warunkiem tego jest jednak dochowanie tych obowiązków do 31 maja 2020 r. W takich przypadkach organy podatkowe nie będą wszczynać postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, a wszczęte będą umarzane.

• Przychód z tytułu zwolnienia ze składek ZUS

Przysporzenie z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS  (na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz 97 Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych) nie jest przychodem podatkowym. Powyższe dotyczy składek, zwolnionych na wniosek płatnika, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

• Limity zwolnień przedmiotowych w PIT, świadczenia postojowe

Zwiększeniu ulegają niektóre limity kwot wolnych od podatku – dotyczy m. in. niektórych zapomóg czy świadczeń z ZFŚS.  Zwolnione z opodatkowania są również świadczenia postojowe przysługujące osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą.

• Zaliczki na PIT

Dla pracodawców i zleceniodawców ustalono nowy termin płatności zaliczek pobranych w marcu i kwietniu. Płatność tych zaliczek będzie przypadać na 1 czerwca 2020 r. (dotychczas: 20 kwietnia i 20 maja).

• Zapłata na rachunek spoza tzw. białej listy

W przypadku płatności za fakturę na rachunek spoza białej listy, w celu zachowania prawa do wykazania wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, został wydłużony termin na złożenie stosownego zawiadomienia z 3 do 14 dni od dnia zlecenia przelewu.

• Brak opłaty prolongacyjnej

W sprawach przyznania ulg podatnikom nie stosuje się opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to zarówno należności podatkowych, jak i ZUS.

• Nowa matryca stawek oraz plik JPK_V7M i JPK_V7K

Odroczono terminy wejścia w życie przepisów w zakresie nowej matrycy stawek i plików JPK_V7/7K. Termin ten został przesunięty na 1 lipca 2020 r. (dotychczasowy: 1 kwietnia 2020 r.).

• Raportowanie schematów podatkowych

W okresie od 31 marca do  dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, nie dłużej niż do 30 czerwca 2020 r. zawieszeniu ulegają obowiązki związane z raportowaniem schematów podatkowych. Nie dotyczy to jednak schematów transgranicznych.

• Podatek od nieruchomości

Ustawa przewiduje, że rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, za część roku 2020, zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz przedłużyć terminy płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r., nie dłużej niż do dnia 30 września 2020 r.

• Indywidualne interpretacje

Wydłużeniu ulega termin na wydanie interpretacji indywidualnej z 3 miesięcy do 6 miesięcy Dotyczy to wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie ustawy tarczowej, jak i tych złożonych po tej dacie.

• Ceny transferowe

Do 30 września 2020 r. przedłuża się termin na złożenie informacji o cenach transferowych (dotychczas: do końca dziewiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego). Dotyczy podmiotów, których rok podatkowy lub rok obrotowy rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2018 r. a zakończył przed dniem 31 grudnia 2019 r.  

• Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Przedłużony został termin na zgłoszenie informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych  do dnia 13 lipca 2020 r. (dotychczasowy termin 13 kwietnia 2020 r.).

• Postępowania i kontrole

Zgodnie z ustawą bieg terminów procesowych i sądowych w takich postępowaniach jak sądowo-administracyjne, karne, karne skarbowe, celno – skarbowe, itp., co do zasady, ulega zawieszeniu bądź nie rozpoczyna się.

• Podatek od sprzedaży detalicznej

Przepisy ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej będą stosowane do przychodów uzyskiwanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Opracowane przez ekspertów PKF Consult:

Agnieszka Chamera - Partner, Doradca Podatkowy nr 10220

Jolanta Nowicka - Dyrektor Departamentu ds. Doradztwa Podatkowego

Adriana Cieślik - Manager ds. projektów prawnych, Radca prawny (WA-13702)

Marta Juskowiak - Manager ds. projektów prawno-podatkowych, Radca prawny (PZ-4722)

Dariusz Orczykowski - Dyrektor Departamentu Podatków, Doradca Podatkowy nr 10458

Niniejszy materiał nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie informacji zawartych w publikacji bez wcześniejszego zasięgnięcia opinii doradców prawnych lub podatkowych.

PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest firmą członkowską rodziny firm PKF International Limited, rodziny niezależnych pod względem prawnym firm, i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechania działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub korespondencyjne.