Komunikat dotyczący raportu Komisji Europejskiej „Konkurencyjność sektora bankowego i jednolitego rynku bankowego”
W dniu 17 lipca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat pt. „Konkurencyjność sektora bankowego i jednolitego rynku bankowego” (Competitiveness of the Banking Sector and the Single Market in Banking), przedstawiający kierunki największej od wielu lat reformy unijnych regulacji bankowych.
Celem proponowanych zmian jest zwiększenie konkurencyjności europejskiego sektora bankowego poprzez ograniczenie nadmiernych obciążeń regulacyjnych, uproszczenie wymogów sprawozdawczych, rozszerzenie zasady proporcjonalności wobec mniejszych instytucji oraz dalszą integrację rynku bankowego UE. Komisja podkreśla jednocześnie, że reformy nie mogą prowadzić do osłabienia stabilności finansowej.
Szczegółowe propozycje legislacyjne mają zostać przedstawione w I kwartale 2027 r.
Krajowy Związek Banków Spółdzielczych (KZBS) uczestniczył w konsultacjach publicznych Komisji Europejskiej dotyczących konkurencyjności sektora bankowego UE i w kwietniu br. przekazał stanowisko obejmujące w szczególności:
- potrzebę szerszego stosowania zasady proporcjonalności oraz ograniczenia zjawiska gold-platingu;
- ograniczenie liczby regulacji poziomu 3 (wytycznych, zaleceń i standardów technicznych),
- uproszczenie wymogów raportowych dotyczących ESG, ładu wewnętrznego oraz polityki wynagrodzeń,
- uwzględnienie specyfiki i ograniczeń inwestycyjnych małych banków przy wdrażaniu wymogów dotyczących odporności cyfrowej i sztucznej inteligencji,
- zmianę podejścia organów nadzorczych do outsourcingu realizowanego w ramach zrzeszeń.
Jednym z najważniejszych elementów raportu jest zapowiedź stworzenia bardziej proporcjonalnego reżimu regulacyjnego dla małych i mniej złożonych instytucji (SNCI). Komisja przewiduje:
- opracowanie nowej definicji małych i mniej złożonych banków,
- przegląd obecnych progów kwalifikacyjnych,
- uproszczenie wymogów ostrożnościowych,
- uproszczenie wymogów makroostrożnościowych,
- uproszczenie wymogów w obszarze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (resolution),
- ograniczenie liczby obowiązków regulacyjnych i sprawozdawczych.
Komisja ocenia, że pomimo wysokiej odporności, płynności i rentowności sektora bankowego UE, europejskie banki nadal pozostają mniej konkurencyjne od największych podmiotów globalnych. Wśród głównych barier wskazano:
- fragmentację rynku bankowego UE utrudniającą działalność transgraniczną,
- wdrażanie standardów międzynarodowych w sposób niewystarczająco uwzględniający specyfikę europejskiego rynku,
- nadmiernie złożone i kosztowne regulacje oraz obowiązki sprawozdawcze.
W odpowiedzi na zidentyfikowane problemy Komisja zapowiada m.in.:
- ułatwienie zarządzania kapitałem i płynnością w grupach transgranicznych,
- zbliżenie zasad traktowania ekspozycji wewnątrzgrupowych krajowych i transgranicznych,
- ograniczenie krajowych barier dla fuzji i przejęć,
- przeciwdziałanie nieuzasadnionym interwencjom państw członkowskich blokującym procesy konsolidacyjne,
- reformę systemu gwarantowania depozytów poprzez wycofanie projektu EDIS z 2015 r. i przedstawienie nowej, uproszczonej koncepcji ochrony depozytów.
KE zapowiada również analizę wpływu obowiązujących i nowych wymogów ostrożnościowych na konkurencyjność banków europejskich, w szczególności w kontekście pakietu CRR3/Basel III. Ocena obejmie m.in.:
- mechanizm Output Floor,
- finansowanie przedsiębiorstw nieposiadających ratingów zewnętrznych,
- kredyty hipoteczne,
- finansowanie projektów infrastrukturalnych (project finance),
- finansowanie transformacji energetycznej,
- finansowanie handlu (trade finance).
KE zapowiada również szereg działań upraszczających obecne ramy regulacyjne, w tym:
Filar II:
- uproszczenie zasad stosowania wymogu P2G (Pillar 2 Guidance),
- rezygnację z wymogu dotyczącego wskaźnika dźwigni w ramach P2R (Pillar 2 Requirement).
MREL:
- większe dostosowanie do międzynarodowego standardu TLAC,
- bardziej przejrzystą i przewidywalną metodologię kalibracji,
- szersze wykorzystanie zasady proporcjonalności wobec mniejszych instytucji.
Bufory makroostrożnościowe:
- zmniejszenie liczby dostępnych buforów,
- uproszczenie metodologii ich wyznaczania,
- harmonizację zasad dotyczących instytucji O-SII.
KE wskazuje, że raportowanie pozostaje jednym z największych kosztów regulacyjnych sektora bankowego. Koszty sprawozdawczości dla banków UE szacowane są na około 11,2 mld euro rocznie.
W związku z tym planowane jest:
- dalsze ograniczenie liczby raportowanych danych,
- integracja raportowania ostrożnościowego, statystycznego i resolution,
- większa automatyzacja procesów raportowych,
- ograniczenie dodatkowych wymogów krajowych,
- dalsze wzmacnianie zasady proporcjonalności wobec mniejszych instytucji.
Z perspektywy sektora banków spółdzielczych proponowane zmiany mogą oznaczać:
- silniejsze uwzględnienie zasady proporcjonalności,
- uproszczenie wymogów dla instytucji SNCI,
- ograniczenie obowiązków sprawozdawczych,
- potencjalne uproszczenie wymogów MREL,
- korzystniejsze warunki finansowania sektora MŚP,
- lepsze dostosowanie regulacji do lokalnych modeli biznesowych.
W raporcie wskazano również obszary, które mogą budzić obawy części sektora bankowego:
- dalsza integracja rynku może wzmacniać pozycję dużych grup transgranicznych,
- możliwe przyspieszenie procesów konsolidacyjnych,
- zmiany w zakresie traktowania ekspozycji wobec sektora publicznego mogą wpłynąć na strategie inwestycyjne części banków.
Raport należy ocenić pozytywnie z perspektywy banków spółdzielczych. Po raz pierwszy Komisja Europejska tak wyraźnie wskazuje potrzebę stworzenia prostszego i bardziej proporcjonalnego reżimu regulacyjnego dla mniejszych banków oraz ograniczenia nadmiernych obciążeń administracyjnych.
Krajowy Związek Banków Spółdzielczych będzie monitorował dalsze prace legislacyjne w tym obszarze i aktywnie uczestniczył w konsultacjach oraz opiniowaniu proponowanych zmian.
Całość znajduje się na stronie internetowej Komisji https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16795-Konkurencyjnosc-na-jednolitym-rynku-bankowym_pl