Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: zwiększenie proporcjonalności przepisów bankowych jest konieczne

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) w opinii przygotowanej z własnej inicjatywy zwrócił uwagę, że silny, zdywersyfikowany system bankowy z udziałem banków regionalnych i wspólnotowych ma zasadnicze znaczenie dla przyszłości Europy, jednocześnie podkreślając, że banki europejskie odegrają kluczową rolę w ożywieniu gospodarczym po wprowadzeniu dyrektywy w sprawie podatku VAT-19.

W opinii EKES głównym celem pozostaje bezpieczeństwo, stabilność i odporność systemu finansowego UE, a środki podjęte podczas kryzysu finansowego okazały się skuteczne. Niemniej jednak, uznając postępy poczynione przez Komisję w zakresie uwzględniania mniejszych instytucji bankowych w jej ostatnich środkach regulacyjnych, Komitet zwrócił uwagę, że przydatne byłoby dalsze zwiększanie proporcjonalności przepisów bankowych w odniesieniu do specyfiki ich adresatów, bez jednoczesnego podważenia skuteczności zasad ostrożnościowych.

Chociaż system finansowy został pierwotnie stworzony w celu finansowania przedsiębiorców oraz wspierania wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, w końcu zaniedbał ten zasadniczy kierunek działania i obecnie jesteśmy świadkami systemu finansowego, który w dużej mierze napędza sam siebie, stwierdzają autorzy opinii . Koncentracja musi być inna, potrzebujemy unii bankowej o wymiarze ekologicznym i społecznym, takiej, która jest zrównoważona i sprzyjająca integracji społecznej.

Główny problem polega na tym, że zasady określające postępowanie międzynarodowego i europejskiego systemu finansowego nie są kompletne, a konsekwencje bankructw banków ponoszą często drobni inwestorzy prywatni i ogólnie obywatele za pomocą mechanizmów wykorzystujących pieniądze publiczne. Ponadto, dominujące podejście regulacyjne polegało zazwyczaj na budowaniu jednego uniwersalnego systemu, który nie zachował pewnych szczególnych cech europejskiego ekosystemu bankowego.

Przepisy przyjęte w ostatnich latach na szczeblu międzynarodowym i europejskim nie zawsze w pełni uwzględniały różne modele, które przyczyniają się do różnorodności banków w Europie, co miało znaczący wpływ na mniejsze i regionalne banki, które często przyjmują formę spółdzielni. Istnieje ryzyko, że tkanka małych banków lokalnych, których funkcja gospodarcza i społeczna jest niezbywalna, może zniknąć, ponieważ nie została odpowiednio uwzględniona przez organy regulacyjne.

W tym kontekście EKES uznaje potrzebę zdywersyfikowanego systemu bankowego w UE i popiera niedawną decyzję o przesunięciu daty wdrożenia niektórych pozostałych elementów porozumienia Bazylea III. Komitet twierdzi też, że w odpowiednim czasie nowy przepis dotyczący wymogów kapitałowych powinien zostać przetransponowany w taki sposób, aby odpowiednio uwzględnić różnorodność modeli działalności bankowej w Europie.

Ponadto Komitet wzywa do większego uznania wyjątkowej roli, jaką odgrywają zarówno małe banki regionalne i wspólnotowe, jak i większe banki spółdzielcze. Te pierwsze są w niektórych państwach członkowskich głównym, jeśli nie jedynym, źródłem dostępu do kredytów dla tysięcy obywateli i przedsiębiorstw, podczas gdy te drugie mogą przyczyniać się do ryzyka systemowego. W stosownych przypadkach powinno to zostać należycie uwzględnione w regulacji i nadzorze.

Banki spółdzielcze również odgrywają ważną rolę w ożywianiu demokracji gospodarczej, ponieważ promują udział swoich interesariuszy, którzy nie są zwykłymi akcjonariuszami lub klientami, ale partnerami, którzy mogą uczestniczyć na podstawie głosów per capita (na udziałowca) zgodnie z wytycznymi dotyczącymi zarządzania (statutami), które są w rzeczywistości zorientowane bardziej na znaczenie interesariusza niż wartość udziału w zysku.

Zróżnicowany system bankowy, zasilany przez szereg zainteresowanych stron i zakorzeniony w regionach i społecznościach lokalnych, stanowi zatem również ważną gwarancję zachowania wspólnej, partycypacyjnej odpowiedzialności społecznej obywateli, MŚP i poszczególnych podmiotów gospodarczych, które są w znacznym stopniu zaangażowane w realną gospodarkę.

Banki europejskie, w tym banki regionalne i spółdzielcze, odegrają kluczową rolę w ożywieniu gospodarczym po kryzysie COVID-19 mobilizacji całego systemu finansowego. Będzie to efekt wspólnych wysiłków angażujących władze publiczne i podmioty prywatne, w ramach których banki europejskie będą musiały stać się „narzędziem polityki publicznej” wspierającym gospodarkę i zatrudnienie.

W załączeniu poniżej dostępna jest polska wersja językowa opinii EKES.

Źródło: EKES