EACB: Rozmowa z przedstawicielką Komisji Europejskiej na temat zrównoważonego rozwoju

Europejskie Stowarzyszenie Banków Spółdzielczych wskazało zagadnienie zrównoważonego finansowania jako jeden z priorytetów banków spółdzielczych w UE w bieżącym roku. Nina Schindler, Dyrektor Generalna EACB podkreśliła, że nowa strategia UE dotycząca finansowania zrównoważonej transformacji jest krokiem we właściwym kierunku. Skuteczna ścieżka zrównoważonego rozwoju wymaga szerokiego zaangażowania. W szczególności mniejsze przedsiębiorstwa potrzebują bezpośredniego wsparcia publicznego w swoich wysiłkach na rzecz transformacji, na przykład aby umożliwić im ocenę ich narażenia na ryzyko klimatyczne za pomocą odpowiednich narzędzi i danych. A jeśli chodzi o finansowanie, MŚP potrzebują banków, które pomogą im w ustrukturyzowaniu finansowej części ich projektów i będą im towarzyszyć przez cały czas. Tu jest miejsce na rolę banków spółdzielczych w zielonej transformacji.

EACB przeprowadziło wywiad z Alexandrą Jour-Schroeder, która jest zastępcą dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. stabilności finansowej, usług finansowych i unii rynków kapitałowych od marca 2021 roku. W ramach swojej funkcji Alexandra Jour-Schroeder nadzoruje i monitoruje politykę Dyrekcji Generalnej.

- Niedawno wzięła Pani udział w rozmowie zorganizowanej przez EACB w kontekście COP26. Jakie przesłania chciałaby Pani przekazać naszym czytelnikom i jakie wnioski płyną z Pani wystąpienia?

Komisja Europejska jest mocno zaangażowana w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, ale nie może podążać tą drogą sama. Musimy to zrobić wspólnie ze wszystkimi podmiotami społecznymi.

Instytucje finansowe odgrywają istotną rolę w tym wspólnym przedsięwzięciu. Ustanowiliśmy kompleksową strategię zrównoważonego finansowania, aby przełożyć cele Europejskiego Zielonego Ładu na cały system finansowy i pomóc bankom i instytucjom finansowym w ich podróży w kierunku zrównoważonego rozwoju.

Sektor bankowy musi stawić czoła temu systemowemu wyzwaniu. Sam sektor finansowy będzie musiał być bardziej odporny na ryzyko związane ze zmianami klimatycznymi i degradacją środowiska. Zdolność banków do identyfikowania tych zagrożeń i zarządzania nimi, a ostatecznie do absorpcji wszelkich strat finansowych wynikających z tych zagrożeń, ma kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej. Rozważamy wprowadzenie perspektywy „podwójnej istotności”, która uwzględnia zarówno istotne pod względem finansowym ryzyko związane ze zrównoważonym rozwojem inwestycji, jak i jej wpływ na zrównoważony rozwój na rynku finansowym. Nowy „pakiet bankowy” przyjęty przez Komisję tuż przed COP 26 zawiera jasne i operacyjne wymogi dla banków dotyczące identyfikacji, pomiaru, zarządzania i monitorowania ryzyka zrównoważonego rozwoju w ich ramach zarządzania ryzykiem.

Patrząc poza UE, musimy promować nasze krajowe osiągnięcia na arenie międzynarodowej. Do tej pory podmioty z UE są na przykład największymi emitentami zielonych obligacji i stały się głównymi inwestorami działającymi zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wyzwanie ma jednak charakter globalny, a my również chcemy równych szans na poziomie globalnym dla międzynarodowej struktury finansowania zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju. 

- W jaki sposób Komisja Europejska chce zapewnić udostępnienie ogromnych środków, które są niezbędne do sfinansowania przejścia na zrównoważoną gospodarkę?

Bądźmy szczerzy: jest to dość trudne zadanie. Szacuje się, że Europa będzie potrzebowała 350 miliardów euro dodatkowych inwestycji rocznie w ciągu tej dekady, aby osiągnąć swój cel redukcji emisji do 2030 roku w samych systemach energetycznych, obok 130 miliardów euro, których będzie potrzebowała na inne cele środowiskowe.

Możemy być jednak pewni, że nam się to uda. Mamy szereg narzędzi, które pozwolą nam zmobilizować prywatne finansowanie zrównoważonych inwestycji w naszych ambitnych terminach. Są to trzy elementy składowe unijnych ram zrównoważonych finansów: „taksonomia” zrównoważonych działań, kompleksowe ramy ujawniania informacji dla przedsiębiorstw niefinansowych i finansowych oraz szereg narzędzi inwestycyjnych, w tym wzorce, standardy i oznaczenia. W sumie tworzą one dobry zestaw atrakcyjnych zachęt.

Od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje już pierwszy unijny akt delegowany (Delegated Regulation) określający warunki, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako przyczyniająca się w znacznym stopniu do łagodzenia skutków zmiany klimatu zgodnie z taksonomią. Będzie to czynnik zmieniający zasady finansowania transformacji działalności przemysłowej, która obecnie odpowiada za prawie 80% bezpośrednich emisji gazów cieplarnianych w Europie. Ponadto nasza strategia zrównoważonego finansowania na 2021 r. zagwarantuje, że podmioty we wszystkich sektorach gospodarki będą w stanie sfinansować swoją transformację, niezależnie od ich sytuacji wyjściowej.

UE podejmuje również ważne kroki w celu rozwiązania problemu „greenwashingu” („zielone mydlenie oczu”) na rynku finansowym. Jednym z nich jest nowy europejski standard obligacji ekologicznych.

- Gdzie widzi Pani banki (spółdzielcze) w tym procesie i czy istnieje potrzeba wzmocnienia ich roli i siły kredytowej?

Z zadowoleniem przyjmujemy silne zaangażowanie członków EACB i banków spółdzielczych w zieloną transformację. Banki spółdzielcze są rzeczywiście kluczowymi podmiotami we wdrażaniu unijnego Zielonego Ładu i unijnej strategii zrównoważonego finansowania. Mogą one wnieść znaczący wkład w realizację naszych ambitnych celów poprzez kierowanie finansowania zrównoważonych projektów do gospodarstw domowych lub MŚP. Wiele zrównoważonych projektów będzie niewielkich i opracowanych na poziomie lokalnym, a mimo to będą one miały zasadnicze znaczenie dla wspierania ekologicznego ożywienia i transformacji. 

Na przykład dzięki ekologicznym kredytom pomagającym gospodarstwom domowym i MŚP poprawić cechy energetyczne budynków lub przestawić się na pojazdy o zerowej emisji.

Jednym z wyzwań dla banków (spółdzielczych) jest dostęp do danych dotyczących klimatu i zrównoważonego rozwoju, które pozwoliłyby na ocenę profilu zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w procesie udzielania kredytów. Nowa inicjatywa Komisji dotycząca europejskiego pojedynczego punktu dostępu (ESAP) rozwiąże ten problem, zapewniając łatwiejszy, scentralizowany dostęp do danych ESG przedsiębiorstw UE, przyczyniając się tym samym do przejścia na zrównoważony rozwój.

Aby umożliwić bankom lepszą identyfikację ryzyka ESG w ich strategiach biznesowych i ocenie potrzeb w zakresie kapitału wewnętrznego, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) pracuje nad wytycznymi, które powinny być gotowe do użytku w 2023 roku. Chcemy towarzyszyć bankom (spółdzielczym) w procesie zrównoważonego rozwoju poprzez jasne i przewidywalne zasady i ramy. 

Źródło: EACB