EACB o zrównoważonym rozwoju

Rozmowa ze Svenem Gentnerem,  kierownikiem działu ds. sprawozdawczości korporacyjnej, audytu i agencji ratingowych (Komisja Europejska), przeprowadzona dla Europejskiego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych (EACB).

EFRAG (Europejska Grupa Doradcza ds. Sprawozdawczości Finansowej) jest na dobrej drodze, aby do połowy listopada dostarczyć pierwszy zestaw dokumentów w zakresie ujawniania informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju. Jakie są kolejne kroki przewidziane przez Komisję Europejską w celu dalszego rozwoju ram raportowania zrównoważonego rozwoju? Jakie są przewidywane ramy czasowe dla standardów sektorowych? Jakich wyzwań spodziewają się Państwo w nadchodzących miesiącach? Czy Komisja mogłaby rozważyć dźwignię stopniowego wprowadzania, aby ułatwić wdrożenie wymogów dotyczących ujawniania informacji, przy jednoczesnym poszanowaniu ram CSRD (Dyrektywy o Raportowaniu w Zakresie Zrównoważonego Rozwoju)?

Normy UE będą musiały odzwierciedlać wymogi ustalone przez Parlament Europejski i Radę w dyrektywie o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD). Oznacza to, że od początku normy UE będą obejmować wszystkie tematy dotyczące zrównoważonego rozwoju w ramach podwójnej perspektywy istotności (ryzyko ESG dla przedsiębiorstw oraz wpływ przedsiębiorstw na ludzi i środowisko).

Jednocześnie normy muszą być proporcjonalne. Nie mogą one wykraczać poza to, co jest ściśle niezbędne do osiągnięcia celów polityki. Standardy muszą być wystarczająco proste i zrozumiałe dla przedsiębiorstw i użytkowników. (…) Musimy działać szybko; pilność potrzeb związanych z kryzysem  zrównoważonego  rozwoju wymaga szybkich działań. Legislatorzy  uzgodnili w ramach CSRD pewne terminy, które muszą zostać dotrzymane: Komisja przyjmie pierwszy zestaw standardów obejmujących wszystkie kwestie ESG do 30 czerwca 2023 r. Drugi zestaw standardów, w tym standardy dla poszczególnych sektorów i standardy dla MŚP notowanych na giełdzie, do 30 czerwca 2024 r. Standardy dla firm spoza UE mają być również przyjęte w 2024 r. 

Stosowanie norm będzie wprowadzane stopniowo dla różnych rodzajów firm: Podmioty gospodarcze, które już teraz podlegają unijnym wymogom w zakresie sprawozdawczości dotyczącej zrównoważonego rozwoju, będą musiały zastosować nowe zasady po raz pierwszy w roku finansowym 2024, w odniesieniu do sprawozdań opublikowanych w 2025 r. Inne duże przedsiębiorstwa będą musiały zastosować nowe zasady w roku finansowym 2025. Notowane na giełdzie MŚP będą musiały zastosować nowe zasady rok później, w roku obrotowym 2026, z dalszą możliwością dobrowolnej rezygnacji do roku 2028. Wreszcie firmy spoza UE posiadające oddziały lub jednostki zależne w UE będą musiały zastosować CSRD w 2028 r.

Ze względu na złożoność standardów zrównoważonego rozwoju wraz z napiętym harmonogramem wdrożenia, EFRAG przypuszcza, że obciążenia regulacyjne i administracyjne dla instytucji finansowych będą wysokie. Czy Komisja Europejska przewiduje środki mające na celu złagodzenie obciążeń nakładanych na instytucje finansowe w zakresie tworzenia procesów i systemów?

Bardzo poważnie podchodzimy do kwestii praktycznej użyteczności i potencjalnego obciążenia przedsiębiorstw. EFRAG zagwarantuje, że ostateczny projekt ESRS (europejskich standardów w zakresie raportowania zrównoważonego rozwoju) będzie zachowywał właściwą równowagę pomiędzy potrzebami informacyjnymi użytkowników a obciążeniami dla sporządzających sprawozdania finansowe.

Oczekujemy, że ostateczne standardy będą się różnić od tych, które zostały przedstawione do konsultacji na początku tego roku. Będą one mniej złożone i będą zawierały mniej wymogów dotyczących ujawniania informacji. Opisane powyżej stopniowe wprowadzanie powinno również pomóc firmom, dając im więcej czasu na przygotowanie się do nowych wymogów sprawozdawczych.

W razie potrzeby EFRAG przeanalizuje również dodatkowe dokumenty zawierające wytyczne. Państwa członkowskie również powinny podjąć działania w tym zakresie. Usługi wsparcia dla przedsiębiorstw są zazwyczaj najbardziej skuteczne, gdy są świadczone na szczeblu krajowym lub regionalnym. Możemy również zbadać możliwość uruchomienia funduszy unijnych. 

Przedsiębiorstwa mogą już teraz zapoznać się z aktualnymi projektami standardów w Internecie. Do połowy listopada zmienione projekty EFRAG będą publicznie dostępne. Oznacza to, że firmy – w tym instytucje finansowe – mogą już teraz uzyskać wgląd w rodzaj wymogów, których można się spodziewać, i mogą rozpocząć przygotowania.

Wypowiedź przedstawicielki EFRAG na temat prac nad standardami sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju

Annina Tanhuanpää jest członkiem zarządu EFRAG Sustainability Reporting Board oraz dyrektorem, ESG i Corporate Responsibility, w OP Financial Group, jednej z największych firm finansowych w Finlandii. W jej skład wchodzi 180 banków spółdzielczych i ich centralna organizacja. Annina Tanhuanpää jest przewodniczącą komitetu ESG Grupy OP Financial oraz członkiem Zespołu Zarządzającego OP Corporate Bank plc.

Rada ds. Sprawozdawczości Zrównoważonej EFRAG pracuje obecnie bardzo intensywnie i pod ogromną presją czasu, aby uwzględnić opinie otrzymane od interesariuszy na temat pierwszego zestawu projektów ESRS i uzgodnić kolejne poprawki w projektach ekspozycyjnych, w celu dotrzymania trudnego terminu wyznaczonego przez Komisję Europejską, aby przedstawić z zakresu doradztwa technicznego w sprawie projektów standardów do połowy listopada br. Jako członek EFRAG SRB reprezentujący europejską kapitułę interesariuszy ds. bankowości, wykorzystuję swoją wiedzę i czas, aby zapewnić, że instytucje finansowe w Europie będą miały wymogi dotyczące raportowania zrównoważonego rozwoju, które spełniają wymagania CSRD w zakresie jakości informacji, a jednocześnie będą  wykonalne. 

Instytucje finansowe w Europie, a w szczególności banki spółdzielcze, są zaangażowane we wspieranie przejścia w kierunku  bardziej zrównoważonej gospodarki i z zadowoleniem przyjmują cel Komisji Europejskiej, jakim jest opracowanie kompleksowych ram sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, a także rolę EFRAG jako europejskiego podmiotu ustalającego standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. 

Banki odgrywają ważną rolę w przeciwdziałaniu zmianie klimatu i powstrzymywaniu utraty różnorodności biologicznej. Kwestie związane z ochroną środowiska są kluczowe dla instytucji finansowych również z perspektywy zarządzania ryzykiem. Ramy sprawozdawczości EFRAG w zakresie zrównoważonego rozwoju wraz z innymi międzynarodowymi zobowiązaniami powinny stanowić dobrą podstawę, a nawet inspirację dla prac instytucji finansowych w zakresie klimatu i innych kwestii środowiskowych. 

Zrównoważony rozwój nie ogranicza się jednak tylko do tematów środowiskowych. Działalność gospodarcza ma znaczący efekt sprawczy, a tym samym istotny wpływ społeczno-gospodarczy. Jest to szczególnie ważne w przypadku banków, a zwłaszcza banków spółdzielczych jako odpowiedzialnych podmiotów społecznych. Zasady spółdzielcze, takie jak odpowiedzialność społeczna czy troska o społeczności, są silnie związane ze zrównoważonym rozwojem. Banki spółdzielcze poprzez swoje działania i dzięki specyficznym cechom swojego modelu biznesowego przyczyniają się do rozwoju lokalnego, integracji finansowej, etycznych inwestycji, działalności kulturalnej itp. 

Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju może być również instrumentem w generowaniu i utrzymywaniu zaufania większej części społeczeństwa, a – jako odpowiedzialne podmioty gospodarcze – banki spółdzielcze w Europie wykorzystując tę szansę demonstrują swoje zaangażowanie w trzy filary ESG.

Obecnie główne obawy EACB i innych stowarzyszeń bankowych są dwojakie. Po pierwsze, wdrożenie oceny istotności odgrywa kluczową rolę w raportowaniu, ponieważ jest też kamieniem węgielnym rzetelnej sprawozdawczości. Upewniając się, że zasada ta jest jasna, nawet mniejsze banki mogą przeprowadzać ocenę i składać sprawozdania dotyczące kwestii istotnych dla ich działalności. Zapewnienie, że zasady proporcjonalności są należycie osadzone w ostatecznej wersji ESRS jest sprawą najwyższej wagi. Po drugie, uważamy, że należy wprowadzić ograniczenie dotyczące definicji łańcucha wartości, ponieważ zdolność banku do kontrolowania długiego łańcucha opartego na klientach jest w rzeczywistości ograniczona do bezpośredniego kontrahenta, z którym bank ma stosunki umowne, dzięki którym może kontrolować otrzymywane informacje. 

Wreszcie, co nie mniej ważne, niepokoi nas brak określenia priorytetów i stopniowego wprowadzania w życie, o którym mówi EFRAG. Raportowanie zrównoważonego rozwoju to ogromny temat, dla którego ustawodawcy zaplanowali wiele wymogów dotyczących ujawniania informacji, dlatego kluczowym jest, aby jego wdrażanie odbywało się stopniowo. Chociaż rozumiemy, że pierwszy zestaw projektów ESRS, który EFRAG przedłoży Komisji Europejskiej do połowy listopada, będzie już stanowił ważne wskazówki dla firm przestrzegających ESRS, to po sfinalizowaniu standardów sprawozdawczości dotyczącej zrównoważonego rozwoju, potrzeba będzie więcej czasu. 

Krok po kroku uda nam się zbudować dobrze funkcjonujące ramy raportowania zrównoważonego rozwoju, a biorąc pod uwagę znaczenie banków dla realnej gospodarki i zielonej transformacji, sektor bankowy będzie odgrywał kluczową rolę. 

Źródło: EACB