Historia

Krajowy Związek Banków Spółdzielczych istnieje od 1991 roku. Od momentu jego powstania misja i realizowane cele, które przyświecały założycielom Związku, pozostały niezmienione. „Reprezentacja, integracja i edukacja” to trzy filary, na których został zbudowany Związek – z dumą możemy stwierdzić, że po dziś dzień funkcjonuje on według tych wytycznych.

Zanim powstał KZBS....

Warto podkreślić, że powstanie KZBS jest ściśle związane z historią polskiej bankowości spółdzielczej i jej szeroko rozumianym tłem polityczno-gospodarczym. Należy więc w bardzo dużym skrócie wspomnieć, że w 1989 r. w strukturach Banku Gospodarki Żywnościowej działały 1663 banki spółdzielcze. Ustawa Prawo bankowe z dnia 31 stycznia 1989 r. zwiększyła autonomię tych banków i poszerzyła zakres ich funkcjonowania. Z kolei Ustawa z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości odbierała BGŻ funkcję Centralnego Związku Spółdzielczego, co umożliwiło spółdzielcom swobodę zrzeszania się na zasadzie dobrowolności. W tym samym roku, w październiku i listopadzie, przebywała w Polsce misja przygotowawcza Banku Światowego, a jednym z efektów misji było powstanie raportu eksperta Banku Światowego Johna Greenaisena o stanie polskiego systemu bankowości spółdzielczej oraz wypracowanie propozycji jego nowego modelu organizacyjnego. Te i inne czynniki zewnętrzne stały się bezpośrednim asumptem do powołania do istnienia w 1991 r. Krajowego Związku Banków Spółdzielczych.

Kalendarium KZBS:

    • 19 stycznia w Bydgoszczy spotykają się przedstawiciele banków spółdzielczych regionu północnej Polski. Podczas spotkania omawiane są zasady współpracy w zakresie działań organizacyjnych.
    • 21 stycznia zostaje zawiązany Ogólnokrajowy Komitet Banków Spółdzielczych, którego celem jest utworzenie nowego systemu bankowości spółdzielczej w Polsce, przy jednoczesnym zachowaniu tradycji spółdzielczych. Organizatorzy Komitetu otrzymują deklarację wsparcia ze strony Rządu RP, Banku Światowego, Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych Unii Europejskiej, a także organizacji spółdzielczych w Stanach Zjednoczonych i we Francji.
    • 2 marca w Ciechocinku powstaje Krajowy Związek Banków Spółdzielczych z siedzibą w Poznaniu. Pierwszym Przewodniczącym Zarządu KZBS zostaje Kazimierz Grześkowiak, Prezes Zarządu Gospodarczego Banku Wielkopolski. Zebrani uchwalają Statut, w którym określają KZBS jako „samorządną organizację zrzeszającą na zasadzie dobrowolności banki spółdzielcze tworzące regionalne banki gospodarcze – spółki akcyjne, reprezentujące wspólne interesy gospodarcze tych banków w zakresie ich działalności, w szczególności wobec organów państwowych”.
    • W dniach 13-14 kwietnia w Poznaniu odbywa się I Międzynarodowa Konferencja Banków Spółdzielczych „Wygrać dzisiaj, by być bankiem jutra”, w której bierze udział ok. 800 reprezentantów polskich banków spółdzielczych oraz zaproszeni goście zagraniczni, w tym Sekretarz Generalny Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych Unii Europejskiej, przedstawiciele Banku Światowego oraz przedstawiciele grup spółdzielczych z Europy Zachodniej. Podczas konferencji zadeklarowano pomoc w tworzeniu banków regionalnych jako kanału przepływu funduszy z Banku Światowego skierowanych na pomoc szkoleniową personelu banków spółdzielczych i banków regionalnych. Podczas konferencji wytyczono działania KZBS na najbliższy okres.
    • W dniu 1 lipca KZBS przystępuje do Europejskiego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych (EACB) w Brukseli.
    • W 1991 r. wydano 5 numerów Biuletynu Informacyjnego KZBS; od 1994 r. Biuletyn jest wydawany jako „Głos Banków Spółdzielczych”.
    • Zarząd KZBS podejmuje decyzję o przeniesieniu siedziby Związku z Poznania do Warszawy.
    • 18 maja w Łodzi odbywa się Walne Zgromadzenie Członków KZBS, podczas którego omawiano sprawy odnoszące się do działalności KZBS w pierwszym roku funkcjonowania, jak również aktualnej i przyszłej egzystencji Banków Spółdzielczych.
    • 19 maja ma miejsce Krajowy Kongres Programowy Banków Spółdzielczych w Łodzi, którego celem było wypracowanie programu zawierającego wiedzę i doświadczenie wynikające z wieloletniego dorobku banków spółdzielczych.
    • Przy KZBS powstała Komisja ds. Strategii, której zadaniem jest rozwijanie związków z bankami spółdzielczymi i bankami regionalnymi – członkami KZBS, zapewnienie stałego serwisu informacyjnego dla banków, tworzenie dla KZBS pozycji silnego przedstawicielstwa banków spółdzielczych.
    • Powstaje „Głos Banków Spółdzielczych”, wydawane przez KZBS czasopismo poświęcone aktualnym problemom sektora bankowości spółdzielczej.
    • 25 marca ma miejsce Walne Zgromadzenie, podczas którego członkowie KZBS wybierają na Przewodniczącego Zarządu Eugeniusza Laszkiewicza, Przewodniczącego Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Legnicy.
    • 24 czerwca zostaje uchwalona ustawa o restrukturyzacji banków spółdzielczych  i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
    • 15 czerwca KZBS przystępuje do Międzynarodowego Zrzeszenia Banków Spółdzielczych z siedzibą w Genewie (ICBA). Na posiedzeniu Europejskiego Komitetu tego stowarzyszenia Eugeniusz Laszkiewicz, Przewodniczący Zarządu KZBS, zostaje wybrany wiceprzewodniczącym tego komitetu.
    • Walne Zgromadzenie Członków KZBS w Jachrance obraduje nad problemem podatku dochodowego, warunków działalności banków spółdzielczych zrzeszonych w Krajowej Grupie, a także porusza zagadnienia przyszłej konsolidacji.
    • Zarząd KZBS ustanawia Medal Zasługi dla Spółdzielczości Bankowej, który jest wyróżnieniem przyznawanym za zasługi i wybitne osiągnięcia dla spółdzielczości bankowej (Medal wręczany był od 29.01.1996 r. do 29.12.1999 r.)
    • obraduje Walne Zgromadzenie członków KZBS w Bydgoszczy, podczas którego zostaje skierowany apel do polskiego Parlamentu o zmianę ustawy o restrukturyzacji banków spółdzielczych. Minister Finansów i Prezes NBP powołują zespół, który ma na celu opracować nowelizację ustawy o restrukturyzacji. Zostają zgłoszone dwa projekty, w tym jeden opracowany przez KZBS w lipcu 1996 r.
    • 20 czerwca, podczas Walnego Zgromadzenia członków KZBs, zostaje został przyjęty „Akt ustanowienia Święta Spółdzielczości Bankowej”, który określił ostatnią niedzielę czerwca każdego roku dniem Święta Spółdzielczości Bankowej.
    • w dniach 17-18 września odbywa się w Warszawie zwołany przez KZBS II Kongres Polskich Banków Spółdzielczych, który apeluje do Parlamentu, Rządu RP, NBP i Komisji Nadzoru Bankowego o przygotowanie rozwiązań legislacyjnych pozwalających spółdzielczości sektora bankowego prowadzić interesy bankowe bez ograniczeń i dyskryminacji.
    • zespół ekspertów powołany przez Zarząd KZBS przygotowuje projekt nowelizacji Ustawy o restrukturyzacji banków spółdzielczych i BGŻ z dnia 16 czerwca 1994 r.
    • z inicjatywy Przewodniczącego KZBS powstaje Społeczny Komitet Restauracji Grobu Franciszka Stefczyka, który prowadzi sprzedaż „cegiełek” na ww. cel. 3 lipca po raz pierwszy odbywają się uroczystości związane z obchodami rocznicy urodzin Stefczyka. Głównym punktem uroczystości jest odsłonięcie odrestaurowanego nagrobka Stefczyka na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
    • 15 czerwca zostaje ustanowiona Honorowa Odznaka im. Franciszka Stefczyka „Za zasługi dla spółdzielczości bankowej”, która przyznawana jest osobom fizycznym dla podkreślenia zasług w rozwoju idei spółdzielczości bankowej. Odznaka jest dwustopniowa: srebrna i złota.
    • 7 września zostaje ustanowiony Złoty Medal za Zasługi dla Bankowości Spółdzielczej im. Franciszka Stefczyka. Medal przyznawany jest wyłącznie bankom oraz innym osobom prawnym dla podkreślenia zasług banków spółdzielczych, banków zrzeszających, organizacji działających w środowisku spółdzielczości bankowej i społeczności lokalnej. Medal jest jednostopniowy: złoty.
    • w dniach 16-18 marca odbywa się I Ogólnokrajowe Forum Polskich Banków Spółdzielczych w Mikołajkach zorganizowane przez KZBS z udziałem reprezentantów 110 banków spółdzielczych. Podczas Forum udaje się wypracować akceptowane przez wszystkich rozwiązania dotyczące funkcjonowania banków spółdzielczych, banków regionalnych i zrzeszających, a także ich relacji kapitałowych z BGŻ.
    • z inspiracji KZBS uchwalono Ustawę o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. W ustawie określono rolę KZBS jako organizacji zrzeszającej banki spółdzielcze. W efekcie lobbingu KZBS w czasie prac parlamentarnych zostało zapianych w treści ustawy wiele postulatów wypracowanych wiosną 2000 r. podczas Forum w Mikołajkach. Ustawa w zmodyfikowanej formie obowiązuje do dziś i stanowi główną podstawę prawną funkcjonowania banków spółdzielczych.
    • 24 czerwca zostaje ustanowiona Honorowa Odznaka Krzyż Zasługi im. Ks. Piotra Wawrzyniaka „Zasłużonemu w rozwoju spółdzielczości bankowej”, która jest odznaczeniem przyznawanym osobom fizycznym dla podkreślenia zasług w rozwoju idei spółdzielczości bankowej, w tym działalności oświatowej oraz społeczno-wychowawczej. Krzyż jest dwustopniowy: srebrny i złoty.
    • z inicjatywy KZBS powstaje Parlamentarny Zespół Bankowości Spółdzielczej. W jego skład wchodzą posłowie, którym bliskie są problemy sektora spółdzielczego. Celem jego powołania było poszukiwanie rozwiązań wspierających rozwój banków spółdzielczych, a także pogłębienie wiedzy posłów o spółdzielczości oraz lobbing na rzecz bankowości spółdzielczej na forum Parlamentu. Za pośrednictwem tego zespołu KZBS przekazał do Sejmu własny projekt nowelizacji ustawy dotyczącej sektora bankowości spółdzielczej.
    • na zorganizowanym przez Zarząd KZBS spotkaniu w Ciechocinku, w którym wzięła udział reprezentacja sekcji banków spółdzielczych, ZBP, banków zrzeszających, związków rewizyjnych i KRS, uzgodniono stanowisko wobec nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych i zrzeszających oraz strategii rozwoju sektora. Stanowisko wypracowane w Ciechocinku KZBS przekazał posłom Sejmowej Komisji Finansów Publicznych.
    • Prezes Zarządu KZBS Eugeniusz Laszkiewicz zostaje wybrany szefem Międzynarodowego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych (ICBA); funkcję tę pełni przez czteroletnią kadencję.
    • w Warszawie odbywa się posiedzenie Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych UE.
    • mają miejsce dwie konferencje, których celem jest zaprezentowanie roli banków spółdzielczych w procesie transformacji gospodarki w przeddzień przystąpienia Polski do UE. Pierwsza z nich odbywa się pod hasłem „Rola i zadania Banków Spółdzielczych w drodze do Unii Europejskiej” w dniu 29.01.2003 r. w Warszawie. Honorowy patronat nad konferencją sprawował Wicepremier i Minister Rolnictwa Jarosław Kalinowski. Głównymi tematami były: ocena sytuacji ekonomicznej oraz determinanty akcesji polskiego rolnictwa do struktur UE, procedury pozyskania i obsługi środków akcesyjnych, możliwości udziału banków spółdzielczych w systemie obsługi i zarządzania funduszami unijnymi, opłacalności kredytów preferencyjnych. Spotkanie zaowocowało jasnym określeniem oczekiwań i roli banków spółdzielczych w procesach akcesyjnych do UE. Kolejnym wydarzeniem jest II Międzynarodowa Konferencja Banków Spółdzielczych pod hasłem „Rola i zadania Banków Spółdzielczych w procesie transformacji gospodarczej Polski i jej akcesji z Unią Europejską” (23-25.04.2003 r. w Zegrzu). Konferencja wskazywała szanse i zagrożenia przed jakimi stoją, przed i po przystąpieniu do UE, banki spółdzielcze polskie i zagraniczne.
    • w dniach 11-12 września, podczas Walnego Zgromadzenia Członków KZBS, zdecydowano m.in. o przystąpieniu KZBS do Międzynarodowego Stowarzyszenia Spółdzielczego.
    • delegacja banków spółdzielczych pod patronatem KZBS wyjeżdża do Lwowa w związku z obchodami 80. rocznicy śmierci Franciszka Stefczyka.
    • 9 września podczas obrad Walnego Zgromadzenia Członków KZBS fundatorzy przekazują w darze dla Związku sztandar.
    • odbywa się III Kongres Jedności Polskich Banków Spółdzielczych, podczas którego zajmowano się m.in. kwestią strategii rozwoju sektora bankowości spółdzielczej.
    • podczas Walnego Zgromadzenia Członków KZBS w Warszawie odbyła się III Międzynarodowa Konferencja Bankowości Spółdzielczej z udziałem gości zagranicznych, m.in. Jeana-Louisa Boncela, Przewodniczącego ICBA oraz Volkera Heegemanna, doradcy zarządu EACB.
    • Walne Zgromadzenie Członków KZBS wybiera Jerzego Różyńskiego na stanowisko Prezesa Zarządu KZBS.
    • 29 sierpnia Prezydent RP podpisuje Ustawę z dnia 1 lipca 2009 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. W wyniku współpracy KZBS i ZBP w ustawie zostały zawarte nowe rozwiązania dla funkcjonowania banków spółdzielczych.
    • 10 listopada w Sejmie RP odbywa się zorganizowana przez KZBS, Ministerstwo Gospodarki oraz PSL konferencja pt. „Banki spółdzielcze inkubatorami lokalnej przedsiębiorczości” pod honorowym patronatem Wicepremiera i Ministra Gospodarki Waldemara Pawlaka.
    • 6 października odbywa się IV Europejskie Forum Banków Spółdzielczych oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw pt. „MŚP i banki spółdzielcze: wyzwania i możliwości rozwoju gospodarki europejskiej”. Organizatorami wydarzenia było Europejskie Stowarzyszenie Banków Spółdzielczych (EACB), Europejskie Stowarzyszenie Rzemiosła oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw (UEAPME), Międzynarodowe Zrzeszenie Banków Spółdzielczych (CIBP), a gospodarzem – KZBS. Forum stało się platformą wymiany poglądów, doświadczeń oraz najlepszych praktyk działania związanych z sektorem małych i średnich przedsiębiorstw oraz jego współpracą z bankami spółdzielczymi.
    • odbywa się zorganizowana przez KZBS konferencja w NBP pt. „Podsumowanie roku 2010 i perspektywy rozwoju bankowości w Polsce”.
    • odbywa się zorganizowana przez KZBS konferencja w NBP pt. „Podsumowanie roku 2011 i wyzwania stojące przed bankowością spółdzielczą w 2012 roku”.
    • 5 sierpnia następuje zmiana na stanowisku prezesa zarządu: decyzją Walnego Zgromadzenia Członków KZBS Prezesem Zarządu Związku zostaje Krystyna Majerczyk-Żabówka.
    • 11 grudnia odbywa się posiedzenie reaktywowanej z inicjatywy KZBS Rady Konsultacyjnej Sektora Bankowości Spółdzielczej. W posiedzeniu uczestniczyli prezesi zarządów izb gospodarczych – KZBS i ZBP oraz Przewodniczący Rad Nadzorczych, a także Przewodniczący Rad Zrzeszeń i Prezesi Zarządów banków zrzeszających.
    • 20 marca odbywa się warsztat EACB i KZBS pt. „Stan i kierunek prac w zakresie najważniejszych dla banków spółdzielczych, międzynarodowych i krajowych regulacji prawnych”.
    • Święto Spółdzielczości Bankowej 2014 z inicjatywy KZBS zostało objęte patronatem honorowym Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego i wpisane w obchody 25-lecia Wolności. Inauguracji Święta towarzyszy konferencja KZBS w Sejmie RP pt. „Społeczna rola banków spółdzielczych w Polsce” oraz prezentacja wystawy zdjęć pt. „Banki spółdzielcze w Polsce wczoraj i dziś”, która ukazywała zmiany, jakie zaszły w wizerunku banków spółdzielczych na przestrzeni ostatnich 25 lat.
    • 19 listopada w siedzibie NBP odbywa się konferencja KZBS pt. „Model funkcjonowania bankowości spółdzielczej a stabilność sektora i efektywność banków spółdzielczych”.
    • w czerwcu nastąpuje zakończenie prac nad ustawą o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw. W ustawie uwzględniono wnioski postulowane przez KZBS, m.in. zmiany umożliwiające przekazanie środków zgromadzonych w funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych do funduszy pomocowych utworzonych w ramach systemów ochrony oraz zrzeszeń zintegrowanych, wprowadzenie zapisów umożliwiających określenie w umowie systemu ochrony górnej granicy odpowiedzialności uczestnika systemu ochrony za zobowiązania innego uczestnika tego systemu, a także wyłączenia jednostki zarządzającej utworzonej w formie spółdzielni z obowiązku lustracji oraz rozszerzono katalog wyjątków od zasady terytorialności m.in. poprzez zapewnienie możliwości tworzenia konsorcjów bankowych również bez udziału banku zrzeszającego oraz wykonywania czynności bankowych z jednostką zarządzającą. W ślad za postulatami sektora bankowości spółdzielczej zrezygnowano z propozycji zapisu wprowadzającego zasadę kadencyjności zarządu banku spółdzielczego, który nie jest zrzeszony.
    • w efekcie prowadzonych od 2013 r. działań podejmowanych przez Krajowy Związek Banków Spółdzielczych i zaangażowaniu polskich banków spółdzielczych na grobie Franciszka Stefczyka we Lwowie przywrócono pamiątkowe tablice.
    • w dniu 4 grudnia siedzibie NBP odbywa się konferencja KZBS pt. „Kontrola w bankach spółdzielczych sojusznikiem w procesie zarządzania instytucją”.
    • rok jubileuszu 25-lecia Krajowego Związku Banków Spółdzielczych – z jego okazji Zarząd KZBS postanowił o podjęciu inicjatywy rewitalizacji Ogólnopolskiej Izby Pamięci Spółdzielczości Bankowej im. Edwarda Kańskiego i przystąpieniu do Porozumienia z Bankami Zrzeszającymi w sprawie funkcjonowania Ogólnopolskiej Izby Pamięci Spółdzielczości Bankowej im. Edwarda Kańskiego w siedzibie BPS S.A. w Warszawie przy ul. Grzybowskiej 81.
    • 5 kwietnia odbywa się warsztat pt. „Praktyczne aspekty funkcjonowania systemu ochrony instytucjonalnej” zorganizowany przez: Krajowy Związek Banków Spółdzielczych we współpracy z Federalnym Związkiem Niemieckich Banków Ludowych i Banków Raiffeisena.
    • 29 listopada w siedzibie NBP odbywa się konferencja KZBS pt. „Strategie rozwoju a wyzwania przyszłości. Misja i rola sektora Banków Spółdzielczych”.
    • 6 kwietnia br. w Warszawie odbywa się zorganizowane przez KZBS Forum Rozwoju Banków Spółdzielczych. Forum stało się okazją do wymiany poglądów na temat przyszłości polskiej bankowości spółdzielczej i możliwych kierunków jego rozwoju.
    • 19 września br. odbywa się wspólne posiedzenie Rady oraz Zarządu KZBS, z udziałem gościa honorowego Hervé Guidera – Dyrektora Generalnego Europejskiego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych (EACB).
    • 5 października zostaje podpisane wielostronne porozumienie pomiędzy ZUS, KZBS (Związek był inicjatorem i współtwórcą porozumienia), SGB-Bankiem i Bankiem Polskiej Spółdzielczości. Na jego mocy wśród świadczeniobiorców ZUS promowane są bezgotówkowe formy pobierana świadczeń w oparciu o specjalnie stworzony dla seniorów, wspólny dla wszystkich uczestniczących w przedsięwzięciu banków spółdzielczych, rachunek bankowy.
    • 30 listopada odbywa się konferencja KZBS w NBP pt. „Sektor Banków Spółdzielczych w czasach innowacji i przemian”.
    • 3 lipca zostaje podpisane porozumienie ws. funkcjonowania Ogólnopolskiej Izby Pamięci Polskiej Bankowości Spółdzielczej im. Edwarda Kańskiego; podczas posiedzenia Rady Programowej podjęto decyzję o nadaniu wystawie nazwy Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej.
    • 29 listopada w siedzibie NBP odbywa się konferencja KZBS pt. „W poszukiwaniu realnych zmian w modelu działania banków spółdzielczych”.
    • 22 maja ma miejsce podpisanie listu intencyjnego pomiędzy bankami zrzeszającymi, izbami gospodarczymi (KZBS i ZBP) oraz firmami dostarczającymi rozwiązania IT. Celem jest wypracowanie wspólnych rozwiązań informatycznych dla sektora niezbędnych we wdrażaniu narzędzi bankowości elektronicznej i mobilnej.
    • 30 maja w Warszawie zostaje otwarte Centrum Historii Polskiej Bankowości Spółdzielczej - efekt wspólnej pracy banków zrzeszających oraz KZBS.